Je koopt een auto van zestigduizend euro en toch moet je nog een paar tientjes per maand overmaken voor een stoel die al verwarmd kan worden. Dat klinkt absurd, maar het is precies wat er nu gebeurt bij een aantal grote merken. De hardware zit er gewoon in, het enige wat ontbreekt is toestemming van de fabrikant om hem te gebruiken.
Waarom je auto ineens een abonnementenmachine wordt
Moderne auto's zijn in feite computers op wielen, permanent verbonden met internet. Fabrikanten installeren tegenwoordig standaard alle hardware in elk model, van de duurste uitvoering tot de instapper. Welke functies daadwerkelijk werken, bepalen ze achteraf met een software-update. Dat is handig voor de productielijn, want er hoeft maar één versie van de stoel gebouwd te worden. Voor de fabrikant is het vooral een nieuwe inkomstenbron: waar een auto vroeger één keer verkocht werd, kun je er nu jarenlang aan blijven verdienen met maandelijkse abonnementen op functies die al in de auto liggen te wachten.
Dit betaal je nu voor functies die al ingebouwd zijn
Bij BMW kun je stoelverwarming activeren voor 19 euro per maand, 189 euro per jaar, of in één keer afkopen voor 419 euro. Stuurwielverwarming kost 11 euro per maand of 249 euro voor onbeperkt gebruik, en grootlichtassistentie staat in de app voor 9 euro per maand. Mercedes gaat nog verder: wil je de volledige acceleratie van je elektrische motor benutten en in 3,3 seconden naar de honderd sprinten, dan betaal je daarvoor ongeveer 1200 euro per jaar. In sommige landen rekent Mercedes ook 18 euro per maand voor stoelverwarming die al onder je billen zit. Eerder probeerde het merk zelfs 80 euro per maand te vragen voor Apple CarPlay en Android Auto, functies die bij vrijwel elk ander merk gratis meekomen. Dat Apple zelf intussen met CarPlay Ultra je hele dashboard overneemt, maakt die eerdere rekening achteraf nog opmerkelijker.
Ook Tesla en Toyota doen hieraan mee
BMW en Mercedes krijgen de meeste kritiek, maar ze zijn niet de enigen. Tesla verkoopt al jaren een Acceleration Boost als losse upgrade die je achteraf via de app activeert, terwijl de benodigde motor gewoon al onder de motorkap ligt. Toyota experimenteerde in de Verenigde Staten met een abonnement op de functie om je auto op afstand te starten, iets wat bij de meeste andere merken standaard in de sleutel zit. Het patroon is steeds hetzelfde: de fabriek bouwt één versie van de auto met alle onderdelen erin, en de software bepaalt achteraf wie waarvoor mag betalen. Zolang klanten dat blijven accepteren, is er voor fabrikanten weinig reden om ermee te stoppen.
De weerstand tegen abonnementen op je eigen auto
BMW kreeg na de introductie van de stoelverwarmingsabonnementen in 2022 zo veel kritiek dat het bedrijf de knop uiteindelijk omdraaide voor nieuwe auto's en terugging naar een eenmalige betaling bij aanschaf. Toch duiken vergelijkbare constructies steeds weer op, nu bij andere functies en andere merken. De ANWB waarschuwt in haar officiële standpunt dat veel kopers de werkelijke kosten van zo'n abonnement over de hele levensduur van de auto slecht kunnen inschatten, waardoor ze uiteindelijk meer betalen dan bij een vaste optieprijs. Daar komt bij dat een tweede eigenaar met een heel andere wensenlijst zit: die wil misschien geen stoelverwarming, maar kan er door de software-koppeling niet eenvoudig vanaf.
Niet elke functie is onderhandelbaar
Fabrikanten zetten niet alles in als verdienmodel. Sommige systemen, zoals de vijf veiligheidssystemen die sinds juli verplicht in elke nieuwe auto zitten, vallen buiten elke discussie: die moeten er zijn, abonnement of niet. Comfortfuncties als stoelverwarming, sfeerverlichting of een snellere acceleratiemodus liggen anders. Daar bepaalt de fabrikant zelf of hij ze los verkoopt, in een pakket stopt, of achter een doorlopend abonnement zet.
Dit is wat je checkt voordat je een contract tekent
Vraag bij de aanschaf van een nieuwe auto expliciet na welke functies in de prijs zitten en welke via een los account geactiveerd moeten worden. Kijk niet alleen naar de maandprijs, maar reken uit wat je over vijf jaar kwijt bent als je de functie structureel wilt gebruiken, en vergelijk dat met de eenmalige afkoopprijs. Let ook op de occasionwaarde: een auto waarvan de vorige eigenaar actieve abonnementen had lopen, is voor jou als koper vaak niet automatisch inbegrepen, en je moet dus opnieuw in de buidel tasten voor dezelfde stoel.
- Vraag de dealer om een volledig overzicht van alle functies die via een los abonnement lopen, niet alleen de opties die standaard op de prijslijst staan.
- Reken de maandprijs om naar de totale kosten over de verwachte bezitsduur, en vergelijk dat met de eenmalige afkoopsom.
- Controleer bij een occasion of eerder geactiveerde functies overdraagbaar zijn naar de nieuwe eigenaar, of dat je opnieuw moet betalen.
- Lees het kleine lettertje over wat er gebeurt als je stopt met betalen: schakelt de functie direct uit, of blijft hij nog actief tot het einde van de factuurperiode.
Bij merken als BMW, dat met modellen als de iX3 flink inzet op nieuwe technologie, loont het om de volledige configurator door te spitten voordat je tekent. Wie dat huiswerk overslaat, komt er pas achter wanneer de eerste koude ochtend aanbreekt en de stoel koud blijft tot je betaalt.