Je kijkt op je telefoon naar je saldo en denkt eigenlijk: dit geld staat hier al maanden niets te doen. Dat gevoel klopt vaker dan je denkt. Uit onderzoek van de Autoriteit Financiële Markten (AFM) uit 2024, waarover de NOS in mei 2026 berichtte, blijkt dat een op de drie Nederlandse huishoudens genoeg financiële ruimte heeft om te beleggen, maar het geld toch op de spaarrekening laat staan.
Je buffer is misschien al groot genoeg
De AFM onderzocht ook hoeveel huishoudens juist te weinig opbouwen voor later. Ongeveer 800.000 huishoudens, zo'n een op de tien, bouwen volgens dat onderzoek mogelijk te weinig pensioen op om hun levensstijl vast te houden na het stoppen met werken. Het opvallende deel van dat verhaal: de helft van die groep heeft minstens 30.000 euro over om te beleggen, bovenop de buffer die het Nibud adviseert. Veel van die huishoudens zijn al gepensioneerd, maar ook werkende Nederlanders laten geld onnodig op de spaarrekening staan in plaats van het te laten groeien.
Een woordvoerder van de AFM zegt tegen de NOS dat het belangrijk is dat mensen hun geld spreiden over tijd en verschillende producten, en dat je goed je huiswerk moet doen voordat je begint. De AFM noemt beleggen geen oplossing voor een pensioentekort, maar wel een manier om je financiële positie te versterken als je toch al meer spaargeld hebt dan je nodig hebt.
Dat 800.000 huishoudens-cijfer voelt misschien ver van je bed, zeker als pensioen nu nog geen prioriteit heeft. Maar het patroon erachter is precies hetzelfde patroon als bij die ene op de drie huishoudens die wel genoeg ruimte heeft: geld blijft liggen zonder dat er een bewuste keuze aan voorafgaat. Niet omdat sparen fout is, maar omdat niemand even is gaan rekenen wat er eigenlijk nodig is.
Waarom dat geld toch op de spaarrekening blijft staan
Herkenbaar: je weet dat beleggen op de lange termijn meer oplevert dan sparen, maar je doet het toch niet. Volgens een ander AFM-onderzoek uit 2024 noemen mensen drie hoofdredenen om niet te beleggen: te weinig kennis van hoe het werkt, angst om geld te verliezen, en gewoon geen interesse. Een deel denkt zelfs onterecht dat ze niet genoeg geld hebben om te beginnen, terwijl hun buffer allang boven het geadviseerde niveau zit.
Die angst om geld te verliezen is niet raar. Een beursdaling van 20 procent in een paar weken voelt heel anders dan een rekening die rustig op 2 procent rente blijft staan. Het verschil is dat je bij sparen wél zeker weet dat je koopkracht langzaam wegsmelt door inflatie, terwijl je bij beleggen een kans op meer rendement accepteert in ruil voor onzekerheid op de korte termijn. Welke van die twee zekerheden je zwaarder laat wegen, is een persoonlijke afweging, geen rekensom met één juist antwoord.
Dat laatste is precies waar het mis kan gaan. Je vergelijkt je spaarsaldo niet met wat je eigenlijk nodig hebt, maar met een vaag gevoel van "veilig". Wil je weten of de spaarrente dit jaar nog opweegt tegen wat beleggen je kan opleveren? Reken het eens door voordat je verder spaart zonder doel.
Hoeveel buffer heb je dan echt nodig
Het Nibud heeft zijn BufferBerekenaar eind 2025 vernieuwd en rekent sindsdien van onderop: wat kost het om je spullen te vervangen, je huis en tuin te onderhouden, en je auto op de weg te houden. Huur je of koop je, heb je een auto, en heb je thuiswonende kinderen? Dat bepaalt allemaal mee hoeveel buffer bij jou past, meldde Kassa (BNNVARA) op 22 mei 2026.
Nibud-directeur Mattias Gijsbertsen zegt daarbij dat de tool een richtlijn geeft en niemand iets oplegt. Het vaste vuistregel-advies van het Nibud blijft overeind: zet ongeveer 10 procent van je maandinkomen apart om je buffer op te bouwen of aan te vullen. Lukt dat even niet door hogere vaste lasten, dan helpen ook kleine stappen.
Kortom, een buffer is geen vast bedrag dat voor iedereen geldt. Het is maatwerk, en de enige manier om erachter te komen of jij te veel of te weinig achter de hand houdt, is door het zelf uit te rekenen.
Beleggen vervangt je buffer niet, het komt erna
Dit is de volgorde die de AFM zelf aanhoudt: eerst een buffer voor onverwachte kosten, pas daarna kijken of je geld overhoudt om te beleggen. Heb je die buffer staan en blijft er structureel geld liggen, dan is beleggen een optie, geen verplichting. Spreid je inleg over tijd in plaats van alles in één keer, en spreid ook over verschillende producten. Zo voorkom je dat je instapt op het verkeerde moment en alles in één klap kwijt kunt zijn.
Twijfel je tussen sparen, beleggen of iets anders met je overschot doen? Sommige mannen kiezen voor beleggen in vastgoed zonder zelf een huis te kopen, anderen besluiten liever eerst extra af te lossen op de hypotheek. Geen van die keuzes is per se fout, zolang je buffer eerst op orde is en je weet waarom je voor een optie kiest.
Dit controleer je deze week
Open de Nibud BufferBerekenaar en vul je eigen situatie in: woonsituatie, auto, kinderen. Vergelijk dat bedrag met wat er nu op je spaarrekening staat. Zit je daar flink boven, dan hoef je niet meteen je hele overschot in aandelen te stoppen. Begin klein, lees je in, en bouw pas op als je begrijpt waar je instapt. Blijf je geld liever gewoon sparen, dan is dat ook een keuze, zolang je die bewust maakt en niet uit onwetendheid of gemakzucht.